Polskie historie w Ameryce. 250. urodziny USA

Wystawa opowiada o obecności Polaków i osób polskiego pochodzenia w Stanach Zjednoczonych – od czasów wojny o niepodległość aż po współczesność. To opowieść o odwadze, talentach, ambicji i pracy wielu pokoleń emigrantów, którzy współtworzyli historię, kulturę i życie społeczne Ameryki. Zadanie idealnie wpisuje się w cele statutowe wareckiego muzeum.

Punktem wyjścia dla ekspozycji jest rok 1776 i uchwalenie Deklaracji Niepodległości przez trzynaście kolonii angielskich zbuntowanych przeciwko Imperium Brytyjskiemu. W wydarzeniach tych uczestniczyli również Polacy, a nazwiska Kazimierza Pułaskiego i Tadeusza Kościuszki na trwałe zapisały się w historii Stanów Zjednoczonych. To właśnie od ich losów rozpoczyna się muzealna podróż przez dwa i pół wieku polskich historii w Ameryce.

Na wystawie przypomniano sylwetki wybitnych postaci, które zdobyły uznanie za oceanem i pozostawiły trwały ślad w dziejach USA. Zwiedzający zobaczą między innymi wątki związane z Heleną Modrzejewską, Ignacym Janem Paderewskim, Polą Negri czy Wojciechem Fangorem. Ważnym elementem ekspozycji są również historie zwykłych emigrantów, którzy pielęgnowali swoją tożsamość narodową i budowali polskie wspólnoty w Ameryce.

Ekspozycja ukazuje także współczesne przejawy polskiej obecności w USA – między innymi tradycję Parady Pułaskiego w Nowym Jorku, będącej symbolem dumy z polskich korzeni i przywiązania do narodowego dziedzictwa. Organizatorzy podkreślają, że nie sposób opowiedzieć wszystkich historii Polaków w Ameryce, dlatego wystawa jest przede wszystkim zaproszeniem do dalszego odkrywania niezwykłych losów naszych rodaków za oceanem.

Na wystawie będzie można zobaczyć wiele ciekawych obiektów, m.in. plakaty polonijne, kufry podróżne, z których jeden pochodzi z połowy XIX w. i wyprodukowany został w Stanach Zjednoczonych, oryginalny rękopis z okresu rewolucji amerykańskiej mówiący o śmierci Pułaskiego, a także pamiątki z nowojorskiej Parady Pułaskiego.

Wystawę będzie można oglądać w Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce do 20 września 2026 roku.

Info. Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce

Organizator: Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce

Kurator wystawy: Karol Kucharski
Współpraca: Iwona Stefaniak, Łukasz Gajda

Scenariusz wystawy: Karol Kucharski, Iwona Stefaniak
Teksty: Karol Kucharski
Korekta: Iwona Stefaniak, Marzena Pawłowska
Tłumaczenie: Joanna Łukasiak-Hołysz

Współpraca administracyjno-organizacyjna: Iwona Jagiełło-Mogielska, Marzena Kądrowska-Grochal, Anna Trzaska, Janusz Kreczmański, Konrad Brynda

Scenografia oraz opracowanie graficzne: Lotne Studio / Barbara Sługocka, Julia Wróblewska
Wykonanie: Alena Trafimava Artmontage

Na wystawie wykorzystano fotografie ze zbiorów: Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Kongresu w USA, East News, Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku, Fundacji Polacy w Ameryce, Komitetu Parady Pułaskiego w Nowym Jorku, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Piasecki Aircraft Corporation, Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie oraz ze zbiorów prywatnych st. chor. szt. mar. Piotra Leoniaka i Dawida Linkowskiego

Obiekty eksponowane na wystawie ze zbiorów: Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce, Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie oraz ze zbiorów prywatnych

Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce jest instytucją kultury współprowadzoną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Powiat Grójecki.